Parafia p.w. Św. Marcina w Pawłowie

Dzień dobry wszystkim. W dzień 15 lutego, czyli już w połowie tego drugiego miesiąca 2022 roku, dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej wędrówki historycznej dowiemy się m.in. jak to się stało, że obraz Matki Bożej Żyrowickiej znalazł się w pawłowskiej parafii, przybliżymy informacje na temat płaskorzeźby oraz krzyża wiszących nad zakrystią, przyjrzymy się naszym trzem ołtarzom (jednemu głównemu i dwóm bocznym) oraz poznamy dwie figury znajdujące się w prezbiterium. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 4

Jednonawowe wnętrze kościoła zwęża się w niższe prezbiterium. I właśnie w nim znajdował się świeżo odnowiony  XVIII wieczny ołtarz. Ks. Wartenberg na miejsce dawnego obrazu Matki Bożej Wniebowziętej umieścił nowy – kopię Mariae.V.dictae del Pascolo, czyli Matki Bożej Żyrowickiej. Obraz ten pochodził z kościoła oo. Bazylianów w Rzymie. W posiadaniu tej informacji jesteśmy od 1934 roku, kiedy w trakcie remontu ołtarza głównego odnaleziono ukryty pod ramą napis cyrylicą oraz przyczepiony z tyłu do płótna akt darowizny z datą 1878 rok. Okazało się wtedy, że i ten obraz jest darem ks. Wartenberga dla kościoła. Przedstawia on (ponieważ do dzisiaj znajduje się w ołtarzu głównym) Matkę Bożą z małym Jezusem w objęciach. Utrzymany w stonowanych, ciepłych barwach. Napis wokół obrazu w tłumaczeniu głosi: ”Szanowniejsza od Cherubinów i sławniejsza bez porównania od Serafinów, która bez skazy porodziłaś Boga Stwórcę, Ciebie jako Bogarodzicę uwielbiamy”. W nowym, bocznym ołtarzu z lewej strony umieszczono duży wizerunek Pana Jezusa, nad nim mniejszy Serca Jezusowego. Po prawej stronie nawy, w analogicznym ołtarzu umieszczono duży obraz Matki Bożej, powyżej św. Annę. Obraz Matki Boskiej i Pana Jezusa to dar sukcesora pana Hortowicza, kantora w Gnieźnie po ś.p. ks. kan. Zientkiewiczu. Przy wielkim ołtarzu znajdowały się dwie figury aniołów i dwie, określane jako starożytne, biskupów: św. Augustyna z sercem w dłoni i św. Wojciecha. Każda z nich miała 1,05 m wysokości. Na ścianie przy wielkim ołtarzu miała swoje miejsce XVI wieczna płaskorzeźba przedstawiająca św. Annę z Matką Boską i Dzieciątkiem oraz czterech ewangelistów. Została ona odrestaurowana kosztem ks. F. Wartenberga. Obok niej, nad wejściem do zakrystii wisiał krzyż (XVIII-wieczny) z dwoma aniołami, u podnóża którego stały Matka Boża Bolesna i św. Jan. W późniejszych wizytacjach nie wymieniano ich i nie wiadomo co z nimi się stało. Do majątku kościelnego zaliczyć należy jeszcze obraz św. Jana Ewangelisty w bogato zdobionej ramie – dar pani Piotrowskiej z 1878 roku, obraz Matki Bożej Częstochowskiej w złoconej ramie, oraz Matki Bożej Wniebowziętej. W aktach wymieniona była monstrancja posrebrzona, która później została wyzłocona. 

Poniżej zamieszczam zdjęcia: Obrazu Matki Bożej Żyrowieckiej (del Pascalo), Średniowiecznej Figury Świętego Wojciecha, Średniowiecznej Figury Świętego Augustyna, Płaskorzeźby św. Anny Samotrzeciej z XVI wieku, Osiemnastowiecznego krucyfiksu z dwoma aniołami, prawego oraz lewego ołtarza w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. W drugi już wtorek drugiego miesiąca roku 2022 dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej podróży historycznej dowiemy się m.in. co było największym przedsięwzięciem w 1865 roku, który to pawłowski proboszcz włożył najwięcej pracy oraz własnych pieniędzy w upiększenie kościoła, czy też jakim to trafem w naszym Domu modlitwy znalazł się relikwiarz z relikwiami Świętego Marcina. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 3

Przez następne lata niewiele się działo. Prawdopodobnie dlatego, że następcy ks. Żołądkiewicza pojawiali się na krótko: rok, dwa lub cztery lata. W 1865 roku największym przedsięwzięciem było postawienie dzwonnicy z cegły w kształcie bramy. Wiele wysiłku, oraz własnych pieniędzy włożył w utrzymanie i upiększenie kościoła ks. Feliks Wartenberg. W ciągu 22 lat administracji zadbał przede wszystkim o wnętrze kościoła. Własnym kosztem przebudował i na nowo wyzłocił w 1878 roku główny ołtarz zwany wielkim. Osiem lat wcześniej ten sam ołtarz został gruntownie odrestaurowany. Dwa boczne ołtarze zostały wymienione na nowe. Do osiągnięcia tego celu pozyskał dwóch sponsorów: Andrzeja Koperskiego i Antoniego Grzeczkę – chlebowników z Pawłowa. Również ambona została odmalowana, wyrzeźbiona i wyzłocona na koszt ówczesnego proboszcza. Niezwykłym i cennym darem był i jest do dzisiaj relikwiarz srebrny, rzeźbiony z relikwiami św. Marcina. Ks. Wartenberg otrzymał go w darze w czasie swego pobytu w Rzymie od Ginberta – biskupa Tours, późniejszego arcybiskupa paryskiego i kardynała. W 1876 roku Wojciech Ruciński z Czerniejewka podarował kielich i puszkę ze srebra.

Poniżej zamieszczam zdjęcie srebrnego relikwiarza z relikwiami Świętego Marcina, który po dzisiejszy dzień można oglądać szczególnie przy ołtarzu, częściej podczas odpustu parafialnego 11 listopada każdego roku w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim w ten 1 lutowy poranek. W pierwszy wtorek drugiego miesiąca roku 2022 dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej wycieczki będziemy obrazowo uświadamiać sobie historię tego drewnianego wnętrza. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 2

Pomimo wielu trudności i przeciągnięcia się odbudowy zniszczonych budynków ówczesny proboszcz ks. Faltyński osiągnął sukces. Kościół również został częściowo wyremontowany. Najważniejszym przedsięwzięciem była reperacja dachu, którego stan techniczny był przyczyną większości szkód powstałych w kościele. W roku 1835 został częściowo pokryty dachówką, co było swego rodzaju ewenementem. Następny remont całego dachu (przełożenie) został przeprowadzony dopiero w 1873 roku. Mocno zaangażował się w remont kościoła tymczasowy następca ks. Faltyńskiego – ks. Żołądkiewicz (administrator od 20.X.1854 r.). Dziwi nas dzisiaj rozpoczęcie przez niego tylu przedsięwzięć. Prawdopodobnie jego pragnieniem było przyłączyć parafię Pawłowo do parafii Czerniejewo. Przygotował wykaz prac, z których większość od razu została rozpoczęta:

– naprawa dachu na kościele – pokrycie dachówką,

– oprawa mszału,

– pomalowanie chrzcielnicy,

– naprawa ambony przez zbudowanie nowego odpowiedniego dla niej wierzchu,

– wysprzątanie i przygotowanie chóru na przyjęcie organów, których nie było w Pawłowie od 34 lat. W tym celu należało przebudować schody, wybić i wstawić okno. Nad chórem przez całą jego szerokość przygotowano drugi ochronny dach z desek dla zabezpieczenia organów przed deszczem. Ich budową zajął się pan Petera z Poznania. Parafianie zebrali na ten cel 75 talarów, a z własnych zarobków przeznaczył administrator kościoła 128 talarów. Brakującą część 97 talarów zobowiązał się ks. Żołądkiewicz spłacić przed Wielkanocą 1856 roku.

– obsadzenie kościoła oraz drogi do Czerniejewa lipami i wierzbami.

W efekcie organy sprowadzono w 1857 roku, kiedy proboszczem był już ks. Maurycy Foerster. W sprawozdaniu wizytacyjnym z 1887 roku znajdujemy potwierdzenie tej informacji oraz pewne dane dotyczące właściwości instrumentu m.in. to, że posiadały siedem głosów. Pojawiła się jednak pewna nieścisłość dotycząca zapłaty za ich wykonanie. W/g sprawozdawcy ks. Wartenberga 2/3 kosztów poniósł fiskus, a nie parafianie i ks. Żołądkiewicz. Trudno dziś powiedzieć dlaczego w taki sposób ta sprawa została rozwiązana.

Poniżej zamieszczam zdjęcie chrzcielnicy, którą po dzisiejszy dzień możemy oglądać w kaplicy chrzcielnej w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim we wtorek 25 stycznia. W ten ostatni wtorkowy poranek w tym miesiącu spacerując
po kartach historii naszej Parafialnej Świątyni, możemy już spoglądać na przedmioty znajdujące się w naszym kościele do dnia dzisiejszego. Doprecyzowując będziemy się tego dnia przyglądać części naszej Świątyni parafialnej
od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 1

W 1824 roku opiekę nad parafią objął ks. A. Faltyński. Z wizytacji dekanalnej przeprowadzonej w czerwcu 1832 roku wynika, że stan kościoła był bardzo zły. Generalnego remontu potrzebowały praktycznie wszystkie części kościoła: ściany były spróchniałe, bez zewnętrznej obitki; dach częściowo pokryty dranicami, częściowo szkudłami w bardzo złym stanie; brak porządnej dzwonnicy. Wieża kościelna została rozebrana w latach trzydziestych XIX wieku, ponieważ groziła upadkiem. Wiadomo również, że w ciągu jednej dekady dotknęły parafię trzy pożary: w 1824 roku, w 1829 i w 1834 roku. Co prawda nie dotyczyły one bezpośrednio kościoła, ale budynków plebańskich: owczarni (1824), plebani, obory i stajni (1829), stodoły (1834). Jednak tak wiele kataklizmów w tak krótkim czasie było ogromnym finansowym obciążeniem dla biednej parafii, nawet wtedy, gdy 2/3 kosztów odbudowy ponosił fiskus,
a 1/3 parafianie (w myśl rezolucji podpisanej 11 września 1832 roku). Odbudowa tych budynków i remont kościoła zostały rozłożone na wiele lat. Sporo sprzętów i ruchomości tutejszy kościół otrzymał w darze ze zniesionego
w 1832 roku klasztoru oo. Bernardynów w Bydgoszczy. Były to ornaty i naczynia. Niektóre z tych darów zostały skradzione w nocy z 4/5 sierpnia 1845 roku. Złodziej dostał się do kościoła przez okno, aby potem przez drzwi ambony (dzisiaj zasłonięte obrazem proroka Mojżesza) wejść do zakrystii. Ukradł następujące przedmioty:

– kielich srebrny,

– naczynie cynowe z olejami świętymi,

– patenę srebrną z wierzchu wyzłoconą,

– korporał,

– małą flaszeczkę wina,

– czarną suknię księżą z peleryną podszytą popielatym futerkiem,

– 2 duże, żółte woskowe świece.

Poniżej zamieszczam zdjęcie obrazu proroka Mojżesza, który możemy w naszej Pawłowskiej Świątyni oglądać
po dzień dzisiejszy.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim w ten 18 styczniowy poranek. W trzeci tegoroczny „Wtorek z historią kościoła parafialnego”, podążamy dalej poznając bliżej naszą Świątynię Pańską. Dziś przyjrzymy się wnętrzowi naszego kościoła.
Dokładniej zatrzymując się przy stanie i wyposażeniu kościoła do 1824 roku.

Stan i wyposażenie kościoła do 1824 roku

Kościół został wybudowany nakładem gnieźnieńskiej Kapituły Metropolitalnej i Krzysztofa Hilarego Szembeka, kantora gnieźnieńskiego w 1762 roku na miejscu dawnego „spustoszałego‘’. Przyczyny  „spustoszenia‘’ nie znamy. Kościół został poświęcony 7 lipca 1811 roku przez Ignacego Raczyńskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego.
Ze względu na to, że był drewniany nigdy nie był konsekrowany. Opisy dotyczące kościoła zbudowanego w 1762 roku są częściowo zdekompletowane przez pożary, które nawiedziły parafię w 1824 r., w 1829 i 1834 roku.
Kościół zbudowano z drzewa modrzewiowego, według wzorów architektonicznych typowych dla XVIII wieku. Długość ściany bocznej kościoła wynosiła 28 łokci, natomiast szerokość – 15 łokci. Na wieży znajdowały się dwie kopuły w jednej perspektywie z kościołem. W jednej z nich zawieszono sygnarek. Dach na kościele ze szkudeł założył  w roku 1787 za własne pieniądze ostatni proboszcz tej parafii ks. Kołaczkowski. W kościele znajdowało się pięć okien i szóste w zakrystii. Najważniejsze są jednak ołtarze, które akta wizytacyjne określają jako „pięknej stolarskiej roboty, białe w mozaikę malowane‘’. Mowa jest w nich o trzech ołtarzach. Pierwszy z nich znajdował się obok zakrystii. Duży obraz w nim umieszczony to wizerunek św. Barbary. Nad nim mniejszy Matki Najświętszej
w gronie św. Apostołów. Równolegle do tego ołtarza, ale po prawej stronie stał podobny, drugi ołtarz
z wizerunkiem św. Anny, a nad nią Jana Chrzciciela. Na pierwszym planie znajduje się jednak ołtarz zwany wielkim. Zajmował centralne miejsce w kościele. Na nim znajdowało się tabernakulum. Cały ołtarz był pięknie rzeźbiony
i wyzłocony. Tworzyło to ciekawą ramę dla obrazu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, wyżej natomiast mały obraz św. Marcina – patrona kościoła. Ten wizerunek patrona zachował się do dzisiaj. Najcenniejszymi przedmiotami należącymi do kościoła była monstrancja i puszka cała ze srebra, które skradziono
w 1786 roku. Chór rozciągał się przez całą szerokość kościoła. Na nim znajdował się instrument organowy o czterech głosach tzw.: regał. Zwraca uwagę fakt, że nie było ambony. Jej, tak ważną przecież, funkcję pełnił prowizoryczny postument opisany jako „pudło na pieńku wystawione‘’.

Poniżej zamieszczam zdjęcie obrazu Świętego Marcina – patrona parafii, który do dnia dzisiejszego można oglądać w Kościele pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa