Parafia p.w. Św. Marcina w Pawłowie

Dzień dobry wszystkim. W dzień 8 marca, czyli drugi wtorek trzeciego miesiąca 2022 roku, dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej wycieczki historycznej dowiemy się m.in. kto rozpoczął starania o zgodę na rozbudowę kościoła i wybudowanie wieży, kto kontynuował jego starania, ile według prawa pruskiego kościół powinien posiadać miejsc w ławkach oraz na podstawie jakich czasopism Ksiądz Feliks Dziadzia podał swoje zestawienie. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 7

Pod koniec swego pobytu w parafii w Pawłowie ks. Raczkowski rozpoczął starania o zgodę na rozbudowę kościoła i wybudowanie wieży. Zadanie to kontynuował jego następca ks. Feliks Dziadzia. Pierwsze prośby Kuria odrzuciła motywując tym, że zamierzała dokończyć budowle rozpoczęte wcześniej lub te, które były na ukończeniu. Następna prośba z dnia 3 października 1930 roku zawierała dokładną argumentację, dlaczego tak zależało parafii na rozbudowie kościoła:

1) Kościół był zbyt niski. Wysokość do sufitu wynosiła 4 metry. Silnie i niszcząco działała na ozdoby para gromadząca się podczas nabożeństw. Przez rozbudowanie o 8-9 metrów wzdłuż można było tego uniknąć.

2) Wg prawa pruskiego z 1 stycznia 1872 roku w parafii, która ma 1000 dusz, a frekwencji 60%, kościół powinien posiadać 343 miejsca w ławkach (⁴/₇ z 600), czyli 161,21 m², oraz 257 miejsc stojących (³/₇ z 600) na co przypada 77,10 m².

miejsca w ławkach: 161,21 m²

miejsca stojące: 77,10 m²

razem na 600 miejsc: 238,31 m²

na chór: 40,00 m²

na ganki: 68,00 m²

na zakrystię: 25,00 m²

razem: 133,00 m²

W sumie kościół powinien mieć 371,31 m².

Ks. Feliks Dziadzia zestawienie to podaje opierając się na czasopismach „Baukalender”, „Bauzeitung” z 1889 roku. Tymczasem kościół w Pawłowie liczył 1300 osób i 750 frekwencji. Natomiast powierzchnia jego wyglądała następująco:       chór: 8m²        

zakrystia: 14m²                                                                                                       

I kruchta: 4m²                                                                                                                                                                          

II kruchta: 2m²                                                                                                     

kościół: 115m²

                                                                                                                                                           razem: 143m²                                                                                                                                               

3) Dzięki rozbudowie część kościoła zostanie odrestaurowana, a części zniszczone odnowione.                       

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. W dzień 1 marca, czyli pierwszy wtorek trzeciego miesiąca 2022 roku, dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej ekspedycji historycznej dowiemy się m.in. o działaniach przy naszym kościele Księdza Leona Raczkowskiego, jego perypetii związanych z dzwonami oraz o włamaniu do kościoła w 1922 roku. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 6

Pierwsza wojna światowa nie pomogła w pracach związanych z utrzymaniem w dobrym stanie kościoła i budynków plebańskich. Ks. Raczkowski, który w tym czasie opiekował się parafią, w liście do Konsystorza Generalnego w Gnieźnie pisze: „Budynki kościelne i plebańskie zastałem zaniedbane… Policja zagroziła zamknięciem domu komorniczego… Wybuchła wojna. Przeszkody piętrzyły się. Mimo to wykonania zamiaru odłożyć nie mogłem… Dziś kościół odnowiony…”. W tym samym roku, w którym przybył do Pawłowa odnowił wnętrze kościoła. Wybił dwa nowe okna od strony zachodniej i jedno w kruchcie. Wielki ołtarz został w 1927 roku przesunięty do ściany. Wtedy też przełożono dach. Pewną ciekawostką z tego okresu jest historia związana z dzwonami. W 1917 roku prawie pod koniec I wojny światowej Niemcy chcieli zabrać dzwony. Ostro sprzeciwił się temu ks. Leon Raczkowski. Z tej przyczyny przesunięto mu nawet tzw. notyfikację na urząd proboszcza w Pawłowie. Pomimo, że zarządzał nią od 1 czerwca 1914 roku to instytuowany został dopiero 14 stycznia 1919 roku. Prawdopodobnie ta postawa sprawiła, że Niemcy zabrali na cele wojenne tylko jeden, duży dzwon. W nocy z 23/24 marca 1922 roku dokonano włamania do kościoła. Ks. Leon Raczkowski określił je jako „wielkie świętokradztwo”. W bestialski sposób złodziej rozerwał tabernakulum zabierając kielich i puszkę. Hostie leżały porozrzucane przy tabernakulum, a jedna na ziemi. Proboszcz nie mógł sobie darować, że zapomniał po mszy św. zabrać kielich do domu, gdzie dla bezpieczeństwa przechowywał cenniejsze przedmioty takie jak monstrancja, oraz drugi kielich i puszkę. To, że nic więcej nie zginęło zawdzięczał czujności psów, które obudziły go około drugiej w nocy. Złodziej skorzystał z niedokończonej pracy kowala, który umacniał wszystkie wejścia do kościoła hakami i żelaznymi prętami. Na miejscu przestępstwa nie pozostały prawie żadne ślady, prócz świdra leżącego na ołtarzu. Włamywaczowi pomogła również zadymka śnieżna, która zatarła wszelkie ślady. Płot wokół kościoła oraz wzdłuż drogi przy sadzie leżącym przy plebani został w całości na nowo postawiony w 1916 roku.

Poniżej zamieszczam zdjęcia dzwonnicy opisanej w dzisiejszej informacji historycznej w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. W dzień 22 lutego, czyli już ostatni wtorek drugiego miesiąca 2022 roku, dalej spoglądamy na wnętrze naszej Pawłowskiej Świątyni. W tej części naszej ekspedycji historycznej dowiemy się m.in. jakich prac dokonał w naszym Domu Bożym ówczesny Ksiądz Proboszcz Augustyn Weydmann, jakie wydarzenia z życia świętych są umieszczone na dwóch pięknych, kolorowych witrażach w pobliżu ołtarza, czego używano do konserwacji drewna, z którego został wybudowany kościół czy też na kim spoczęła odpowiedzialność kosztów remontowych w XX wieku. Doprecyzowując w dzień dzisiejszy będziemy się w kolejnej części przyglądać naszej Świątyni parafialnej od 1824 roku.

Świątynia parafialna od 1824 roku część 5

Równie chwalebnie na kartach historii parafii zapisał się ks. Augustyn Weydmann. Już w roku objęcia opieki nad parafią rozpoczął bieżące remonty. Zarówno te dotyczące budynków plebańskich jak i kościoła. W 1890 roku przełożył dach na kościele. Kiedy odchodził na zasłużoną emeryturę podarował swojej ostatniej parafii nową grubo złoconą monstrancję. Z jego inicjatywy pojawiły się przepiękne dodające wiele uroku i koloru okna witrażowe (prawdopodobnie w 1909 roku). Kosztami podzieliła się parafia z urzędem podatkowym. Było to pięć okien z czego dwa przedstawiają sceny z życia dwóch świętych:

I – męczeńska śmierć św. Wojciecha,

II – scena przedstawiająca św. Marcina, patrona kościoła w Pawłowie, odcinającego płaszcz dla żebraka.

Na ścianie nawy powieszono nowe stacje drogi krzyżowej. W sprawozdaniu z 1909 roku mamy dość dokładny opis kościoła. Wynika z niego kilka ważnych informacji. Chociażby ta, że do konserwacji drewna z którego wybudowano kościół, używano środka zwanego karbolem. Długość kościoła wynosiła 17,50 metra. Z tej długości 4,50 m zajmowało prezbiterium. Szerokość wynosiła 9,50 m. Główne wejście czyli tzw. porte major znajdowało się po stronie zachodniej w przybudówce 1×2 m. Od strony południowej znajdowała się kruchta 2,60×3 m, a od strony północnej zakrystia przebudowana w 1905 roku przy okazji remontu kościoła i powiększona do rozmiarów 2×6,50 m. Wszystkie remonty przeprowadzano za aprobatą i finansowym wsparciem fiskusa w myśl umowy podpisanej w 1832 roku tzn. 2/3 kosztów ponosi fiskus, 1/3 parafianie.

Poniżej zamieszczam zdjęcia dwóch pięknych witraży: Męczeńskiej śmierci Świętego Wojciecha i Sceny przedstawiającej Świętego Marcina, patrona kościoła, odcinającego płaszcz dla żebraka oraz klimatyczne stacje drogi krzyżowej, które można podziwiać po dzień dzisiejszy w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa