Parafia p.w. Św. Marcina w Pawłowie

Dzień dobry wszystkim. Dzisiaj w pierwszy wtorek 7 grudnia zatrzymamy się przy duchownym, który sprawował urząd w naszym kościele dość krótko bo niecałe 12 miesięcy. Następnie dokończył swój żywot podobnie
jak jego poprzednik Ksiądz Feliks Dziadzia. Ksiądz Maksymilian Scherwentke, bo o nim dzisiaj mowa,
w latach 1940 – 1941 był proboszczem Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Ksiądz  Maksymilian Scherwentke (1904-1942)

Proboszcz w Żydowie. Urodził się 14 lutego 1904 roku w Siemianowicach. Kierował parafią w Pawłowie
od września 1940 roku do 31 sierpnia 1941 roku. Aresztowany dnia 6 października 1941 roku.
Wywieziony do Dachau 30 października 1941 roku, gdzie przydzielono mu numer obozowy: 28045.
Zmarł z wycieńczenia 26 lipca 1942 roku. Po aresztowaniu księdza Scherwantke w 1941 roku do końca wojny kościół był nieczynny. Najstarsi parafianie pamiętają, że w kościele urządzono magazyny zbożowe.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. W ten ostatni już 30 listopadowy ranek chciałabym Państwu przedstawić kapłana,
który podobnie jak jego poprzednik Ksiądz Leon Raczkowski, zasługuje na jedno z najwyższych mian wśród pawłowskich proboszczów, z uwagi na swe zaangażowanie na różnych odcinkach pracy duszpasterskiej.
Jest on m.in. autorem wielu malowideł znajdujących się w naszym kościele parafialnym. Mowa tutaj oczywiście
o Księdzu Feliksie Dziadzi, który w latach 1929 – 1940 był proboszczem Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Ksiądz Feliks Dziadzia (1890-1942)

Urodził się 30 maja 1890 roku w Jasienicy w Królestwie Polskim z rodziców Wilhelma i Józefy z domu Górnickiej.
Do szkoły ludowej uczęszczał na Górnym Śląsku. Studia gimnazjalne rozpoczął w 1901 roku w Zabrzu. W 1904 roku przyjęto go na dalsze studia do zakładu św. Krzyża w Nysie. Stamtąd przeniósł się do zakładu św. Gabriela
w Mödlingu pod Wiedniem. Opuścił ten zakład w 1910 roku po złożonym egzaminie maturalnym i udał się
do Fryburga szwajcarskiego na studia teologiczne. Po ich ukończeniu otrzymał święcenia kapłańskie dnia 13 lipca 1913 roku. Te częste zmiany szkół i zamieszkania tłumaczył tym, że musiał się kształcić o własnych siłach i
za pomocą życzliwych mu osób. W tym czasie otrzymał zaproszenie od biskupa amerykańskiego Ryszarda Scannellego do pracy w jego diecezji. Dwa miesiące po święceniach wyruszył do USA, lecz w Nowym Jorku rewizor lekarski, badając jego chore oczy zmusił go do natychmiastowego powrotu do Europy na operację. Operacja udała się i po zupełnym wyleczeniu oczu, w lipcu 1914 roku przygotowywał się do nowej podróży do Ameryki.
Niestety, wybuchła I wojna światowa i musiał ks. Feliks Dziadzia stawić się do wojska. Prawdopodobnie jako kapelan wojskowy pracował od marca aż do lipca 1914 roku w Brück (w Czechach). Od sierpnia aż do grudnia 1914 roku pomagał choremu proboszczowi w Wittemberdze. Od stycznia aż do maja 1915 roku zastępował wikarego w Królewskiej Hucie, a od czerwca 1915 do czerwca 1921 był wikariuszem w Bismarckhucie na Górnym Śląsku.
Podczas powstania (III powstanie śląskie) dnia 10.V.1921 roku na prośbę powstańców ks. Dziadzia wygłosił mowę
w czasie nabożeństwa w intencji ojczyzny. Wyraził w niej radość z okazji zbliżającej się wolności oraz namawiał obie narodowości (polską i niemiecką) do zgody. Trzy tygodnie później, podczas kazania, które mówiło o zgodzie
i miłości, garstka niemieckiej młodzieży urządziła bojkot i rozpędziła wiernych. Ks. Dziadzia z rozmów z ludźmi dowiedział się, że była to zemsta za wygłoszoną wcześniej homilię. Dalszą swoją pracę z wrogo nastawionymi wiernymi uważał za niemożliwą. Obawiał się także, że kardynał Bertram z powodu tego incydentu nie udzieli mu jurysdykcji. Dlatego też opuścił Górny Śląsk i udał się do Bydgoszczy. Tam zaczął przygotowywać się do ponownego wyjazdu do USA, który jednak z powodu braku pieniędzy nie doszedł do skutku. Wtedy też poprosił o przysłanie mu tzw. ekskardynacji od bp. Scannellego. Po jej otrzymaniu wystosował prośbę o skierowanie jego osoby do pracy duszpasterskiej w okolice Bydgoszczy. Dnia 22 września 1921 roku został wikariuszem w nowo powstającej parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy – Szwedrowo. Przez prawie całe kapłańskie życie ks. Dziadzia, pomimo że nie należał do osób majętnych pomagał finansowo swoim rodzicom. Jeszcze w czasach szkolnych,
przed wstąpieniem do seminarium, ks. Dziadzia rozwijał i kształcił swoje uzdolnienia plastyczne. Nauki prywatne
w rysunkach pobierał przez dwa lata (1907 – 1909) u profesora Ebenrechta w Nysie oraz w Wiedniu. Rok później
w 1910 roku (podczas wakacji) przez trzy miesiące pracował z benedyktynem o. Eggerem we Fryburgu. W 1912 roku w okresie letnim przebywał u akademickiego malarza prof. Józefa Azala w Marienthal (w Alzacji), któremu pomagał przy malowaniu nowego kościoła należącego do Karmelitanek. W 1912 i 1913 uczęszczał na wykłady sztuki
na uniwersytecie fryburskim. To zamiłowanie do malarstwa jest widoczne w kościele parafialnym w Pawłowie, Czerniejewie, Bydgoszczy i Wronczynie. Pierwszym zadaniem ks. Dziadzi, o czym pisałam wyżej, była posada wikariusza w parafii Bydgoszcz – Szwedrowo w 1921 roku. W 1926 r.– był wikariuszem w Gnieźnie: w kościele św. Trójcy; a od 1 lutego 1928 roku w kościele św. Wawrzyńca. 1 lipca w 1929 roku otrzymał pierwsze i zarazem ostatnie swoje probostwo w Pawłowie. Ostatnie dlatego, że w czasie II wojny światowej  w sierpniu 1940 roku został aresztowany (w czasie Mszy św., której  odprawiania nie przerwał, weszli do kościoła niemieccy żołnierze, aby
go aresztować). Przez cztery miesiące przebywał w Sachsenhausen. Następnie przewieziony został do Dachau
(14 grudnia 1940 roku), skąd 4 maja 1942 roku wywieziono ks. Dziadzię wraz ze 117 towarzyszami niedoli  tzw.: „transportem inwalidzkim” na teren miasta Linz w Austrii i zagazowano. Numer obozowy księdza – 22507.
W książeczce wojskowej znajdujemy rysopis duszpasterza z Pawłowa.:

*włosy; blond

*oczy; niebieskie

*brwi; ciemny blond

*nos; proporcjonalny

*usta; mierne

*broda; okrągła

*twarz; okrągła

*wzrost; 165cm.

Dzięki jego uporowi powiększono i rozbudowano kościół oraz zmieniono w znacznym stopniu jego wystrój wewnętrzny. Rozbudował plebanię.

Poniżej zamieszczam zdjęcie oraz krzyż upamiętniający Księdza Feliksa Dziadzię.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. Dzisiaj 23 listopada na kartach historii poznajemy człowieka, który pracując w parafii
z uwagi na swe zaangażowanie na różnych odcinkach pracy duszpasterskiej, zasługuje na jedno z najwyższych mian wśród proboszczów. Mamy tutaj na myśli bohatera cotygodniowych wymienianek rocznych i jednorazowych,
który rozpoczął starania o rozbudowę kościoła czyli Księdza Leona Raczkowskiego, który w latach 1919 – 1929
był proboszczem Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Ksiądz Leon Raczkowski

Po opuszczeniu parafii przez ks. Marchlewskiego, chwilową jej administracją zajął się ks. dziekan Mierzejewski
z Niechanowa. Trwało to od 15 września do 15 grudnia 1913 r. Potem jej administratorem został
ks. Leon Raczkowski z Górki Klasztornej. Oficjalnie czynił to od 1 czerwca 1914 r., jednak już 26 marca 1914 donosił, że wszelkie długi kościelne i beneficjalne uregulował. Kilkakrotnie prosił o instytucję. Prośby sygnowane były datami: 27 czerwca 1914 r., 25 sierpnia 1914 r., 9 marca 1915 r., 31 sierpnia 1917 r., 15 listopada 1917 r.,
15 grudnia 1918 r. Za każdym razem ks. Raczkowski zwracał uwagę na niepokój parafian, którzy obawiali się,
że i on ma coś na sumieniu i dlatego tak długo nie jest proboszczem. Dopiero ostatnie podanie zostało rozpatrzone pozytywnie. Arcybiskup gnieźnieński i poznański ks. Edmund Dalbor dał swoją zgodę po tym jak władza rządowa nie wyraziła sprzeciwu. Uroczyste instytuowanie odbyło się 14 stycznia 1919 r. Jedną z przyczyn opóźnienia notyfikacji było to, że ks. Raczkowski nie chciał oddać Niemcom dzwonów w 1917 r. Parafianie, którzy pamiętają ks. Raczkowskiego, charakteryzują go jako zdecydowanego, pełnego energii człowieka, wielkiego patriotę dla którego nie było rzeczy niemożliwych. Był aktywnym działaczem w powiatowej i lokalnej Radzie Ludowej.
Dnia 24 listopada 1917 roku zorganizowano w różnych miejscowościach wiece, na których wybierano lokalne
Rady Ludowe. Więc taki odbył się m.in. w Czerniejewie, na którym przemawiali księża: Dembiński i Raczkowski.
Na nim wybrano go na członka Powiatowej Rady Ludowej. Prócz tego reprezentował powiat witkowski
na Sejmie Dzielnicowym jako poseł. Za szczególną zasługę trzeba mu uznać, że pomimo tak wielu obowiązków
nie zaniedbał parafii. Przebudował i rozbudował plebanię i budynki plebańskie, odnowił wnętrze kościoła i wystawił nowe czworaki dla trzech rodzin. Kierował parafią do 30 czerwca 1929r. Został przeniesiony do Ryszewka.
Często jednak odwiedzał parafię. W czasie okupacji ukrywał się w prywatnym domu w piwnicy. Tam też niespodziewanie zmarł w 1942 roku. Rodzina, która go ukrywała, obawiając się okupanta wyniosła ciało zmarłego
na ulicę i zgłosiła na policji, że jakiś przechodzień zasłabł i zmarł. Został potem pochowany na jednym z gnieźnieńskich cmentarzy. Niestety parafianie nie pamiętają kto go ukrywał, na jakim cmentarzu został pochowany, ani czy na grobie znalazło się prawdziwe nazwisko księdza.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Z Panem Bogiem

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa

Dzień dobry wszystkim. Dzisiaj we wtorkowy ranek 16 listopada z „historią kościoła parafialnego” poznamy dość kontrowersyjnego i raczej nie do końca uczciwego kapłana, który przez około 3 lata przebywał na naszej rodzimej Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej. Mowa tutaj o Księdzu Józefie Marchlewskim, który w latach 1910 – 1913
był administratorem w Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.

Ksiądz Józef Marchlewski

Urodził się w 1874 roku. Wyświęcony na kapłana w 1901 r. Od 1902 przebywał w Sośnicy. Uroczysta introdukcja
na parafię w Pawłowie odbyła się 13 sierpnia 1910 r. Trzy lata później samowolnie opuścił parafię i udał się
w nieznanym kierunku. Swojemu następcy pozostawił niespłacone długi i wzburzonych parafian.
Zniknięcie było na tyle skuteczne, że rok później nadal nie było wiadomo co się z nim stało.

Życzę wszystkim ciekawego wtorku.

Ks. Proboszcz

                                                                              Radosław Plewa