Dzień dobry wszystkim. W dzień 26 lipca, czyli czwarty, a zarazem ostatni wtorek siódmego miesiąca 2022 roku, będziemy poszukiwać informacji na temat działalności stowarzyszeń i bractw parafialnych w Pawłowie. Jest to już bowiem ostatni post, w którym będziemy bliżej przyglądać się historii Parafii pw. Św. Marcina w Pawłowie.
Działalność stowarzyszeń i bractw parafialnych
W ramach prowadzonej przez kościół katolicki działalności kultowej działa szereg zrzeszeń religijnych, które Kodeks Prawa Kanonicznego dzieli na trzy podstawowe grupy: zakony, bractwa i związki pobożne. Nas interesują ostatnie dwa zrzeszenia, gdyż na terenie parafii św. Marcina nie działały żadne zakony. Celem głównym działalności bractw był i jest kult publiczny, a stowarzyszenia powoływane były przede wszystkim dla realizacji określonych w statucie celów społecznych. W parafii św. Marcina w Pawłowie zalążki bractw i stowarzyszeń katolickich zaczęły powstawać w latach sześćdziesiątych XIX wieku. Brak, w miarę pełnej dokumentacji źródłowej, uniemożliwia kompleksową charakterystykę działalności bractw i stowarzyszeń kościelnych na obszarze parafii. Stosunkowo dokładne materiały dotyczące rodzaju bractw oraz liczby ich członków pochodzą z lat 1860-1891. Drugi okres to lata 1933-1938, kiedy to w myśl rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932 roku „Prawo o stowarzyszeniach” i Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1934 roku o stowarzyszeniach służących katolickim celom religijnym i wyznaniowym proboszczowie zobowiązani zostali do składania corocznych szczegółowych sprawozdań duszpasterskich. Na obszarze parafii w latach 1824-1945 działały następujące bractwa: św. Wojciecha, Bractwo Wstrzemięźliwości, Bractwo Serca Jezusowego, Arcybractwo Matek Chrześcijańskich. Spośród wielu stowarzyszeń kościelnych i katolickich wymienić można: Żywy Różaniec (w czterech formacjach stanowych), Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, Papieskie Dzieło Dziecięctwa Jezusa, Katolickie Stowarzyszenie Robotników Polskich, Liga Katolicka, Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, Stowarzyszenie Młodych Polek. Najstarszym bractwem w Pawłowie było Bractwo św. Wojciecha założone w dzień Bożego Narodzenia w 1860 roku. W aktach jest luka z lat 1862 – 1863. Nie znana jest też przyczyna tak gwałtownego spadku liczby członków Bractwa Św. Wojciecha. Od roku 1868 nie ma żadnych informacji na temat tego bractwa. W latach 1933-38 nie zostało wymienione. Między rokiem 1888 a 1892 nie przeprowadzono zapisów do Bractwa Serca Jezusowego. Kobiety z Bractwa Matek Chrześcijańskich były zarazem członkiniami Żywego Różańca. W 1935 ks. Dziadzia skarżył się, że jest bardzo obciążony pracą. Wszystkie Stowarzyszenia i bractwa opierały się na osobie duszpasterza. Żaden inteligent (chodzi tu zapewne między innymi o nauczycieli) nie angażował się w rozwój powyższych grup katolickich. Wybuch II wojny światowej przerwał oficjalnie pracę wszystkich bractw i stowarzyszeń.
Życzę wszystkim ciekawego wtorku.
Z Panem Bogiem
Ks. Proboszcz
Radosław Plewa