Dzień dobry wszystkim. W dzień 12 lipca, czyli drugi wtorek siódmego miesiąca 2022 roku, będziemy poszukiwać informacji na temat katechizacji w Pawłowie.
Katechizacja
Katechizacja odbywała się w ramach zajęć szkolnych. Na początku (około roku 1830, ponieważ z wcześniejszych wizytacji wynika, że szkoły w parafii nie było) tylko w jednej szkole, która znajdowała się w Pawłowie przy kościele. Naukę religii jak i innych przedmiotów prowadził nauczyciel świecki. W pierwszych latach istnienia szkoły uczył w niej pan Kraski. Dzieci zimą chodziły do szkoły dosyć regularnie, a latem tylko w dni ustalone i zatwierdzone przez Królewską Regencję. W środę do południa, a w niedzielę i święta od godziny 7oo-1000. Liczba dzieci uczęszczających na zajęcia w 1832 roku była dosyć wysoka i wynosiła – 89. Tak wysoką frekwencję zawdzięczano ówczesnemu proboszczowi ks. A. Faltyńskiemu, który upominał publicznie w kościele oraz w rozmowach prywatnych nakłaniał rodziców do regularnego posyłania dzieci do szkoły. Sam szkołę wizytował przynajmniej dwa razy w tygodniu. Około roku 1852 nauczycielem był pan Józef Szyperski, który jednocześnie został organistą. Od roku 1894 używano do nauki religii podręczników autorstwa ks. bp. Likowskiego. W końcu września 1897 roku została zakończona budowa nowej szkoły w Pawłowie. Naukę w niej zainaugurował 18 października 1897 roku pan Leon Cyms – ojciec Pawła Cymsa (ur. 2.III.1894 r. w Pawłowie), który był jednym z najbardziej znanych dowódców Powstania Wielkopolskiego 1918/19. Od tego momentu w niej przeprowadzano lekcje. Akta z 1901 roku mówią o dwóch szkołach katolickich: w Pawłowie i Nidomiu. 17 października 1906 roku doszło do strajku dzieci z klas I-II. Wzorem dzieci wrzesińskich, dzieci ze szkoły pawłowskiej oddały niemieckie książki do religii i nauczania biblijnego. Stwierdziły, że nie będą się uczyć religii ani modlić w języku niemieckim. Kara była dotkliwa tym bardziej, że strajk ten nie przyniósł żadnych zmian w formie nauczania:
- cztery dni w tygodniu dzieci zostawały po lekcjach od godz. 1300-1600,
- nie otrzymały promocji do klasy II i III (tylko jedno dziecko promocję otrzymało, ponieważ nie brało udziału w strajku),
- rodziców dzieci strajkujących usunięto ze stanowisk i komitetu rodzicielskiego,
- wstrzymano pomoc finansową dla szkoły ze strony państwa.
Strajk trwał osiem miesięcy i zakończył się 13 czerwca 1907 roku. Ze statystyki kościelnej nauki religii w szkołach ludowych za rok 1917 możemy uzyskać następujące informacje: Szkoła w Baranowie istniała tylko do 1926 roku. Wszelkie uroczystości jak rozpoczęcie roku szkolnego, 3 Maja, święto dziecka (które przypadało we wrześniu), 11 listopada (obchodzone od momentu odzyskania Niepodległości w 1918 roku), zakończenie roku szkolnego jak i większe święta kościelne (Boże Narodzenie, Wielkanoc, Zielone Świątki) ściśle związane były z udziałem dzieci szkolnych i ich wychowawców we Mszy św. Każde z tych świąt uatrakcyjnione było przedstawieniami, wierszami, śpiewem przygotowanym przez dzieci, a także procesjami przez wieś. Śmiało można rzec, że całe życie parafialne związane było ściśle z kościołem i szkołą. Nie dziwi nas zatem duża frekwencja wiernych biorących czynny udział we wszelkich uroczystościach. Po wkroczeniu wojsk niemieckich władza okupacyjna 25 września poleciła uruchomić w mieście i powiecie gnieźnieńskim wszystkie szkoły. Dnia 1 marca 1940 roku ta sama władza kazała wszystkie szkoły polskie zamknąć, a nauczycieli zwolnić. Już 5 maja 1940 roku aresztowali Niemcy szereg osób, wśród nich było wielu nauczycieli. Także dwóch nauczycieli tutejszej parafii: pana Marciniaka z Nidomia i pana Bernarda Świetlika z Pawłowa. Zostali wywiezieni do obozu zbiorczego w Szczyglinie, a stamtąd do obozu koncentracyjnego w Dachau, później do Gusen. Kronika szkolna podaje, że pan Świetlik wrócił w czasie letnich wakacji w 1945 roku po pięcioletnim pobycie w obozie koncentracyjnym. Szkoła reaktywowana była 5 marca 1945 roku. Wśród wykładanych przedmiotów znalazła się także religia.
Życzę wszystkim ciekawego wtorku.
Z Panem Bogiem
Ks. Proboszcz
Radosław Plewa