Dzień dobry wszystkim. Dzisiaj 28 grudnia, w już ostatni tegoroczny wtorkowy grudniowy poranek, rozejrzymy
się wkoło naszych pięknych parafialnych krajobrazów. Dokładnie skupimy się na zasięgu terytorialnym parafii.
Zasięg terytorialny parafii
Na zachodnim skraju lasów czerniejewskich, na tzw. Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej, w dolinie Wrześnicy, leży stara wieś Pawłowo. Wysoczyzna Gnieźnieńska to tarasowata wyniosłość ukształtowana przed wielu tysiącami lat przez zalegające te tereny lodowiec. Naniósł on tu masy jałowych piasków i żwirów, które spiętrzyły się do wysokości
100-150 metrów nad poziomem morza. Dzięki temu gdzieniegdzie pozostały widoczne wzniesienia.
Na jednym z nich rozlokowało się właśnie Pawłowo. Te działania geologiczne sprawiły, że ziemie w Pawłowie
i okolicach nie należą do urodzajnych. Większość z nich zaliczono do klasy V-VI. Pomimo tego był i jest to rejon typowo rolniczy. Uprawia się zboża, rośliny paszowe. Obraz pól i łąk zamknięty jest na widnokręgu lasami.
Przy drogach i na miedzach rosną topole i wierzby. Jest to wynik polityki prowadzonej przez proboszczów
w dawnych czasach (XVIII-XIX w.), aby dzierżawcy ziem beneficjalnych obsadzali ich granice drzewami. Jedyna sieć wodna to Wrześnica płynąca z północy na południe. Jej koryto znajduje się na terenie nazywanym
przez mieszkańców Pawłowa – Podole. W 1239 roku Władysław Odonic nadał wsi przywileje. W tym czasie wieś Pawłowo razem z Nidomiem, Leśniewem i Pierzyskami należały do posiadłości Izajasza i jego braci Mikołajewiców prawdopodobnie z rodu Dryów. W „Kodeksie Dyplomatycznym Wielkopolskim” znajdujemy informację pochodzącą z 1311 roku: „Komes Mroczko Przecławic z Rogowa zwraca szpitalowi św. Jana pod Gnieznem wieś Pawłowo”.
W dalszej części dokumentu Jakub, arcybiskup gnieźnieński potwierdza powyższy zwrot. Około roku 1357 stała
się własnością Kapituły Gnieźnieńskiej, która w latach 1239-1357 wzniosła i uposażyła kościół w Pawłowie. Najstarsza wzmianka o okręgu parafialnym pochodzi z 1521 roku. Według niej parafia pawłowska obejmowała wówczas następujące wsie:
– Pawłowo – w którym znajdował się kościół,
– Nidom – oddalony od kościoła o pół mili,
– Goranin – o ćwierć mili,
– Goraninek,
– Gębarzewo – również o ćwierć mili,
– Baranowo – o ćwierć mili.
Gębarzewo i Goraninek zostały odłączone od parafii w Pawłowie 12 maja 1752 roku. Gębarzewo zostało przyłączone do parafii Żydowo, a Goraninek do Czerniejewa. Na sejmie 1773-1775 wyznaczono komisję
do rozgraniczenia Pawłowa od dóbr Czerniejewskich. Terytorium parafii – według akt wizytacji dziekańskich z 1800 roku – graniczyło od strony południowo – wschodniej z parafią Żydowo, na południu z parafią św. Jana Chrzciciela
w Czerniejewie, na północnym – zachodzie z parafią Łubowo, a na północnym-wschodzie z parafią św. Wawrzyńca
w Gnieźnie. Dnia 3 marca 1836 roku arcybiskup gnieźnieński i poznański Dunin zlecił na żądanie Królewskiej regencji znieść parafię w Pawłowie i wcielić ją do parafii w Czerniejewie. Na skutek zdecydowanego sprzeciwu parafian
i ówczesnego proboszcza ks. Andrzeja Faltyńskiego projekt ten nie doszedł do skutku. Przyczynił się do tego również wikariusz generalny ks. kan. Anzelm Brodziszewski, który był zwolennikiem pozostawienia parafii
na miejscu.
Poniżej zamieszczam zdjęcie serca parafii – Pawłowo – z lotu ptaka. Fotografia zapożyczona ze strony internetowej Gmina Czerniejewo. (http://www.czerniejewo.pl/asp/Informacje,Gmina_Czerniejewo_jednostki_pomocnicze,Solectwo_Pawlowo,O_Solectwie,351).
Życzę wszystkim ciekawego wtorku.
Z Panem Bogiem
Ks. Proboszcz
Radosław Plewa